۲۱ فوریه، روز جهانی زبان مادری است، روزی که از سال ۱۹۹۹ توسط سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) نامگذاری شده تا اهمیت زبان مادری و حق هر ملت در آموزش به زبان خود را برجسته کند. زبان مادری ریشه هویت، فرهنگ و اعتمادبهنفس هر جامعه است و محروم کردن کودکان از آموزش به زبان مادری، آنها را از هویت و میراث فرهنگی خود جدا میکند.
مرکز حقوق بشر احواز – بریتانیا تأکید میکند که رژیم جمهوری اسلامی ایران، بهعنوان اشغالگر سرزمینهای یک ملت، دهها سال کودکان آنها را از حق بنیادین آموزش به زبان مادری محروم کرده است. ممنوعیت آموزش به زبانهای عربی، کردی، بلوچی، ترکی و ترکمنی نقض آشکار تعهدات بینالمللی ایران در زمینه حقوق فرهنگی و اجتماعی کودکان است و نسلهای آینده را در معرض از بین رفتن ریشههای فرهنگی و زبانی خود قرار داده است.
این سیاست تبعیضآمیز ریشه در دوره پهلوی دارد و در ساختار آموزشی کنونی ادامه یافته است. رویکرد امنیتی رژیم، تنوع زبانی را نه سرمایه فرهنگی، بلکه تهدیدی سیاسی میداند و به تضعیف هویت یک ملت انجامیده است. نتیجه آن محرومیت کودکان عرب، کرد، بلوچ، ترک و ترکمن از آموزش برابر و مواجهه نسلهای آینده با خطر فرسایش هویت فرهنگی و زبانی است.
همزمان، تبعیض ساختاری در زیرساختهای آموزشی علیه کودکان عرب در برخی مناطق احواز آشکار است. با وجود منابع عظیم این منطقه، این کودکان در مدارس فرسوده، کانکسها یا چادرها درس میخوانند. این شکاف میان ثروت واقعی سرزمین و جامعه بومی نتیجه سیاستهای تبعیضآمیز و رفتار رژیم اشغالگر است و نشان میدهد عدالت آموزشی تنها روی کاغذ وجود دارد.
اعتراضات مدنی کودکان و نوجوانان با شعار «حق تحصیل به زبان مادری» بازتابدهنده نسلی است که دهها سال از حق بنیادین آموزش محروم شده و برای دفاع از هویت زبانی و فرهنگی خود به پا خواسته است. این مطالبه نه یک خواسته لحظهای، بلکه اعتراضی مستمر علیه تبعیض و محرومیت است و نشاندهنده آگاهی و اراده کودکان برای حفظ زبان و فرهنگ خود است.
مرکز حقوق بشر احواز – بریتانیا تأکید میکند که هیچ سیاست تبعیضآمیز و اجبارآمیزی نمیتواند زبان و هویت یک ملت را نابود کند. کودکان حق دارند در سرزمین خود و در مدارسی ایمن، به زبان مادریشان آموزش ببینند، هویت فرهنگی خود را با عزت حفظ کنند و میراث زبان و فرهنگ خود را به نسلهای بعد منتقل کنند.
گزارش از:
فیصل عساکرة
مرکز حقوق بشر احواز- بریتانیا
وب سایت: www.acfh.info
تاریخ: ٢٠ فوریهٔ ۲۰۲۶ / ۱ اسفند ۱۴۰۴
