مرکز حقوق بشر احواز – بریتانیا
آیا پرداخت دیه میتواند منجر به تبرئه محمدرضا مقدم از اعدام شود؟
نگاهی به فریب سیستماتیک نهادهای امنیتی و قضایی مستقر در احواز علیه خانوادههای زندانیان سیاسی عرب
پرونده شش زندانی سیاسی عرب در احواز، شامل محمدرضا مقدم، علی مجدم، معین خنفری، عدنان غبیشاوی، سالم موسوی و حبیب دریس، تحت فشارهای شدید امنیتی، شکنجه و بازیهای روانی با خانوادههایشان قرار دارد.
این زندانیان که در زندان شیبان احواز و تحت کنترل مستقیم نهادهای امنیتی وابسته به حاکمیت مرکزی نگهداری میشوند، با اتهامات سنگینی از جمله قتل مأموران نظامی، بغی و محاربه مواجهاند. اعترافات آنها تحت شکنجه و بدون رعایت حقوق دادرسی عادلانه، از جمله حق داشتن وکیل مستقل و محاکمه علنی، اخذ شده است.
در تازهترین تحولات، به خانواده محمدرضا مقدم تماس گرفته شده و از سوی افرادی که به عنوان اولیای دم معرفی شدهاند، درخواست پرداخت مبلغ پنج میلیارد تومان برای اعلام رضایت شده است. این در حالی است که خطر صدور یا اجرای حکم اعدام برای تمامی این شش زندانی همچنان وجود دارد.
خانواده محمدرضا مقدم که سالها زیر فشار تبعیض سیستماتیک، فقر ساختاری و سرکوب زندگی کردهاند، اکنون برای تأمین این مبلغ سنگین ناچار شدهاند به خیریهها، فعالان حقوق بشری، شبکههای اجتماعی و رسانهها مراجعه و درخواست کمک کنند. این تلاشها نشاندهنده وضعیت دشوار و درماندگی خانوادهای است که در شرایط نابرابر و سخت، مجبور به جلب حمایت عمومی برای نجات جان فرزندشان شدهاند.
این تماسها، با ماهیتی فریبکارانه، خانوادهها را در موقعیتی دشوار قرار دادهاند، آنها باید یا مبلغی سنگین را جمعآوری کنند یا با اجرای حکم اعدام فرزندشان روبهرو شوند. حتی در صورت پرداخت این مبلغ، تضمینی برای توقف حکم اعدام وجود ندارد.
دلیل این موضوع به دو نوع اتهام در پرونده بازمیگردد: اتهام قتل که تحت قصاص با رضایت اولیای دم قابل مصالحه است و اتهامات بغی و محاربه که به عنوان جرایم امنیتی و عمومی، قابل گذشت نیستند. بنابراین، دولت میتواند با استناد به اتهامات امنیتی، حکم اعدام را صادر و اجرا کند، حتی اگر رضایت اولیای دم وجود داشته باشد.
بنابراین پیشنهاد پرداخت دیه نه تنها مشکلی را حل نمیکند بلکه ابزاری برای فشار و سوء استفاده مالی از خانواده ای که در وضعیت سخت است، چنین اقداماتی بخشی از روندی سازمان یافته برای فریب خانواده های زندانیان سوء استفاده از درماندگی آنها و تحقیر کرامت انسانی شان محسوب میشود پیشتر نیز وعده لغو اعدام در ازای پرداخت دیه داده شده اما خانواده ها پس از پرداخت دیه با اجرای حکم و فقدان عزیزانشان مواجه شده اند.
.
مرکز حقوق بشر احواز – بریتانیا هشدار میدهد که اجرای حکم اعدام علیه این زندانیان، نقض فاحش حق حیات و ابزاری برای سرکوب سیستماتیک جوانان ملت عرب در احواز است. تهدید به اعدام و فشارهای اقتصادی بر خانوادهها، اقدامی غیراخلاقی و مغایر با اصول حقوق بشر محسوب میشود.
این مرکز از نهادهای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی میخواهد هر چه سریعتر به این پرونده رسیدگی و برای جلوگیری از اجرای حکم اعدام و حفظ حقوق اولیه زندانیان، اقدامات لازم را انجام دهند.
۵ مهر ۱۴۰۴ / ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵
مركز حقوق بشر احواز – بريتانيا
https://acfh.info
